Beste Kiza

colorisme

Beste Kiza,

Met grote interesse heb ik het stuk ‘Het monster is niet alleen de witte man’ van jouw hand gelezen. Ik moet zeggen dat ik het na de opvallende titel wel even opkeek toen ik je zag aanvangen met wat ik niet anders kan omschrijven dan een vrij karikaturale omschrijving van het ‘antiracisme kamp’, waar ik moeite heb herkenning in te vinden; een feestelijke en gezellige stemming van een groep waar consensus in bereikt is. Er is geen consensus en al was er consensus is dit niet het overgesimplificeerde ‘de witte man is een monster dat gebroken moet worden’. Iets waar jij van op de hoogte moet zijn gezien je verwijzing naar structuren en de verhouding daarvan met de persoonlijke schuldvraag en intentie van individuen.

Tuurlijk, ik begrijp waar je op doelt en waar je naar verwijst maar om je betoog te starten met een onjuiste weergave van het landschap op aanmatigende toon is niet aan te raden. Persoonlijk ben ik een fervent voorstander van kritische beschouwing gepaard met zelfreflectie, maar dan graag wel gebaseerd op sterk onderbouwde feiten. Woorden als ‘gezellig’ en ‘feestelijk’ om een collectief aan te duiden dat racisme bestrijdt -door zich te richten op overmatig politiegeweld, traumatiserende beeldvorming en emotionele en fysieke schade die men oploopt vanwege racisme-  dragen bij aan een impliciete diskwalificatie van de omschreven groep. Om het geheel dan nog, in navolging van typeringen als ‘militant’ in de pers etc., als ‘leger’ te omschrijven onderstreept dat impliciete diskwalificeren. Ik kan mij maar moeilijk voorstellen dat je met zo’n binnenkomer tracht de stem van rede te zijn. Een stem die solidariteit, niet alleen intersectioneel denken maar ook het zijn, moet uitdragen. Misschien ben ik op dit punt al persoonlijk te verontwaardigd geraakt door de toon die gezet is, maar de omschrijvingen van Helper Whitey en Whitesplaining konden mij ook al niet bekoren. Echter, dat is bijzaak.

Nadat je op aanmatigende toon een vrij simpele analyse neergezet hebt over de antiracisme beweging verzeker je ons met de zinsnede: ‘Dit essay heeft geen enkele intentie om het breken van de witte man goed te praten of af te keuren.’, van je neutraliteit in de grote racismevraagstukken die ons land treffen. Om dan vervolgens direct met gestrekt been in te zetten op een marginale kwestie voor Afro-Nederlanders. Dit doet mij vermoeden dat de geadresseerden van je essay niet de leden van de antiracisme beweging zijn, maar haar tegenstanders. Of anders de lichtelijke met de antiracisme beweging geïrriteerde massa. Het is niet mijn intentie om hier het oordeel juist of onjuist aan op te hangen, ik wil het alleen bespreekbaar maken.  Want wanneer sommigen observeren vergeten zij vaak dat zij ook geobserveerd worden. Mijn observatie in deze is dat hetgeen je als onbesproken bestempelt en problematiseert een gegeven is dat al langer en breder dan alleen in de Nederlandse antiracisme setting aangekaart wordt, het racisme onder mensen van kleur onderling. Zwarte moslims spreken zich al jaren uit, Arabische moslims spreken hun eigen achterban aan en geleerden wijzen expliciet op Koranverzen die racisme verbieden. Nee, het is bij lange na niet genoeg en het racisme is zeker nog in sterke mate aanwezig maar wat het niet is, is onbesproken.

Als rechtstreekse afstammeling van tot slaaf gemaakten (die door toedoen van Arabische, Afrikaanse en Europese actoren zich nu als lid van een gemarginaliseerde groep bungelend aan de onderkant van deze maatschappij bevindt) ben ik mij uitermate bewust van de rol van alle actoren die daaraan hebben bijgedragen. Dat hoeft door geen één van die actoren duidelijk gemaakt te worden met verwijzing naar de ander. Ik zei net ‘met gestrekt been op een marginale kwestie voor Afro-Nederlanders’ maar laat ik het dichter bij mijzelf houden. Ik acht de Arabische slavenhandel en racisme onder Marokkanen en Turken van ondergeschikt belang vergeleken bij de grotere racismekwesties die mij treffen in dit land. Niet omdat de Trans-Atlantische slavenhandel erger was, wat wel degelijk het geval was, maar vanwege waar we wonen en de context van Nederland. Racisme en bijbehorende structuren, opvattingen en gedragingen komen voort uit het zelfbeeld en het beeld van de ander. In Nederland is dit zelfbeeld (en het beeld van de ander) ontstaan uit de concrete handelingen en overtuigingen (van Nederland zelf) die, gedeeld met omringende samenlevingen, bijgedragen hebben aan systematische -in cultuur, wetenschap en religie verankerde- denkbeelden. Het klopt ook dat deze denkbeelden niet alleen voorbehouden zijn aan witte Nederlanders. Toch,  hier komt het, zij zijn wel de eerste waar wij op moeten richten, als je het mij vraagt. Ik zal proberen te verduidelijken waarom. Intersectionaliteit is een mooi en verhelderend begrip maar ik heb ten aanzien ervan een wellicht controversiële mening. Namelijk, dat het niet bevorderlijk is in het afbreken van structuren om alles tegelijk te willen doen. Naar mijn mening moet er kritisch gekeken worden naar welke stap in het dekoloniseren van onze maatschappij helpt de volgende stap in dat proces te realiseren. Zo ook in de relatie Racisme versus Colorisme. Begrijp mij niet verkeerd, racisme tussen allochtonen onderling en colorisme is wel degelijk een probleem, doch niet een probleem dat wij mijn inziens moeten prioriteren boven onze andere problemen. De antiracisme beweging in Nederland richt zich voornamelijk op het ontmantelen van institutioneel racisme en hoe je het ook wendt of keert de macht die dat in stand houdt is wit.

In Nederland is racisme, naar de regels van de seculiere democratische rechtstaat, verboden en dit wordt aan de oppervlakte ook zo uitgedragen. De strijd die nu gevoerd wordt is er niet eentje voor het codificeren van rechtsregels of afdwingen van (grond)rechten op dit gebied. Die strijd is al geleverd. Waar nu om gestreden wordt is de intrinsieke morele verplichting die wij allen zouden moeten voelen om elkaar gelijk te behandelen en te bejegenen gemeengoed te maken. De strijd om het doen wat juist, omdat het juist is. In deze strijd worden obstakels opgeworpen door de uitwassen van wat Robin Diangelo White Fragility noemt en Professor Wekker in de Nederlandse context omschrijft als Witte Onschuld. In deze fase van de strijd, in Nederland, moet  mijn inziens het voornaamste doel zijn de grootste groep, de dominante groep, de witte Nederlanders, zo ver te krijgen dat er een breed gedragen en uitgebreide blik ontstaat op wat racisme is in al haar facetten en verschijningen. Colorisme daar aan ondergeschikt maken is niet hetzelfde als het goedpraten van colorisme, of het ophouden van schijngezelligheid op dit punt. Als wij racisme door het bovenstaande marginaliseren in onze samenleving ontnemen wij ook de racisten in onze eigen sub-gemeenschappen de voedingsbodem die zij nodig hebben om te gedijen. In tegenstelling tot wat men ons wil doen geloven integreren allochtonen groepen wel degelijk en nemen wij zeer zeker Nederlandse normen en waarden over.  Als wij als allochtonen dan ook nog eens een aandeel hebben in deze normen en waarden zullen die zeker langs alle etnische lijnen navolging vinden.

Natuurlijk zullen er in landen van herkomst racistische sentimenten blijven bestaan, maar dat is voor die maatschappijen om mee te worstelen. Ik kan alleen maar hopen dat wat wij als samenleving met elkaar bereiken als een olievlek navolging vindt in landen van herkomst. Intersectioneel denken moeten we zeker blijven doen maar intersectioneel handelen, als in zaken tegelijk en door elkaar heen aanpakken, moet wat mij betreft tegen de lat van praktische toepasbaarheid gelegd worden teneinde idealisme effectiviteit niet te laten ondermijnen.

 

Hoogachtend,

Roderick

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s