Alternatieve Piet vs Zwarte Piet. 

alto piet

De Raad van State adviseerde deze week over het wetsvoorstel van de PVV om Zwarte Piet vast te leggen als enige toegestane uiting van Piet in het sinterklaasfeest. Haar oordeel was dat zo’n wetsvoorstel de uitingsvrijheid van burgers -vastgelegd in de Grondwet en EVRM- die alternatieve Pieten willen uitvoeren, ongeoorloofd zou beperken. Het wetsvoorstel is in strijd met de wet en verdrag.

Uitingsvrijheid
Velen, zie ik op Twitter, lezen daarin dat de overheid dan ook niet mag bepalen dat de figuur Zwarte Piet uit het sinterklaasfeest gehaald moet worden. Immers, dat zou de uitingsvrijheid van voorstanders van Zwarte Piet ook aantasten. Deze analoge lezing is maar gedeeltelijk juist. Ja, het klopt dat het advies van de Raad van State uiteenzet dat aan de inhoud van culturele manifestaties niet getornd mag worden. Nee, dit is, vanwege de historische context, niet per definitie overdraagbaar naar de figuur Zwarte Piet. De overheid dient zich te onthouden van een inhoudelijk oordeel over culturele uitingen, bijvoorbeeld bij verlening van vergunningen. Dit houdt in, alleen toetsen aan het voldoen aan procedurele regels. Slechts bij verstoring van de openbare orde, of iets in die trant, mag de overheid ingrijpen en moet dan per geval oordelen.
Wat de Raad echter ook zegt is dat de overheid de uitingsvrijheid van burgers de ruimte moet geven en deze zo ruim mogelijk moet afbakenen. Afbakenen is waar het bij Zwarte Piet om gaat. Dit betekent dat alles mag, zolang het niet in strijd is met de goede zeden, hogere wetten, verdragen of de rechten van anderen. De rechten die neergelegd zijn in de Grondwet en het EVRM. De afbakening mag dus bijvoorbeeld niet vanwege economische redenen, of het heersende politiek klimaat o.i.d. zijn.

Alternatieve Piet vs Zwarte Piet
De alternatieve Pieten zijn met geen enkele mogelijkheid te typeren als aantasting van onze goede zeden of de rechten van anderen. Zwarte Piet daarentegen is door verschillende, onafhankelijke nationale en internationale, partijen erkend als zijnde een racistische karikatuur van mensen met Afrikaanse afkomst. Een racistische karikatuur van donkere mensen die hen als dom en onderdanig typeert, in een voornamelijk witte samenleving waar wit een economische en sociale machtspositie heeft tegenover zwart, is racisme. Het negatief stereotyperen van zwarte mensen in verhouding tot witte mensen in de onderlinge relatie Sinterklaas en Zwarte piet kan aangemerkt worden als onderscheid maken op grond van ras. Discriminatie op basis van ras, onderdeel van racisme, is in strijd met artikel 1 van de Grondwet -niet voor niks het eerste artikel- en nog vele andere artikelen, in vele andere wetten en verdragen. Daarnaast, voor sommigen is dit wellicht een stap te ver, stel ik dat racisme ook in strijd is met de goede zeden.

De uitingsvrijheid waar de Raad naar verwijst is de vrijheid van meningsuiting, die niet absoluut is zoals velen veronderstellen. Het kan beperkt worden door andere (grond)rechten, letterlijk staat er ‘behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet’ (art. 7, lid 1 GW). Het kan dus afgebakend worden. De uitingsvrijheid van burgers afbakenen om schending van de grondrechten van anderen en van verdrag te beletten is dus wel degelijk mogelijk -zoals o.a. de beledigingsdelicten waar de Raad in haar advies naar verwijst-  aantonen. Aannemende dat Zwarte Piet racisme is en dat handelingen die oneigenlijk onderscheid maken en uitmonden in racisme in strijd zijn met de wet, goede zeden en /of verdrag, kan de uitingsvorm van Zwarte Piet mijn inziens legitiem beperkt worden. Daarvoor is het niet nodig dat bestuurders of rechters een inhoudelijk oordeel vellen over deze culturele uiting. Zij kunnen voldoen met vaststelling dat alle uitingen kunnen plaatsvinden mits deze conform geldende wetgeving zijn.
Het is dan de taak van de politie, handhavers van onze wetgeving, om een uiting in strijd met wet, halt toe te roepen. Een rechter moet daarna oordelen of het wel of niet toestaan van de uitingen in deze kwestie voldoet aan de procedurele vereisten, waaronder dus het niet door de overheid faciliteren en/of subsidiëren van schendingen van wet, verdrag en openbare zeden. Bij vaststelling dat er niet voldaan is aan de genoemde procedurele vereisten kan een vergunning en subsidieverlening voor het sinterklaasfeest in de openbare ruimte ingetrokken worden tenzij het onderdeel dat buiten de afbakening valt van de uitingsvrijheid van belanghebbenden (een racistische karikatuur in strijd met goede zeden, wet en verdrag) weggenomen wordt.

Emotie
Veel van het bovenstaande is afhankelijk van de weging van het ene grondrecht ten aanzien van het andere. Vooraanstaande sociale wetenschappers hebben uitvoerig uiteengezet dat het positieve zelfbeeld van tolerantie en onschuld volgens een ‘master narrative’ in Nederland tot een massale vorm van culturele afasie geleid heeft, dat een objectieve blik naar racisme kwesties voor velen blokkeert. Het is dus nog maar de vraag of, ondanks onze wetgeving, uiterst geprivilegieerde witte mannen in het witte bolwerk dat ons rechterlijke macht is, tot een objectieve en eerlijke afweging kunnen komen. Gezien dat in deze kwestie het gedrag van de politie tot op heden veelal niet conform wetgeving is, gezien dat er ondanks terechtwijzingen door de Nationale Ombudsman geen gevolgen kleven aan dat gedrag van politie en justitie en gezien dat de Raad van State telkens om de hete brij heen draait, is handhaving en objectieve vaststelling van wet en regelgeving voorlopig nog niet aan de orde.
Onze huidige wetgeving biedt voldoende handvatten om dit te beslechten, ik kan daarom alleen maar concluderen dat degene die het moeten interpreteren en handhaven hun posities inzetten om het te negeren en te ontwijken, ten gunste van de publieke opinie en de eigen emotionele overwegingen, waar enige rationaliteit in ver te zoeken is.

anti piet demo

Advertenties

2 gedachten over “Alternatieve Piet vs Zwarte Piet. 

  1. Menno Endt

    De uitleg van artikel 1 van grondwet klopt niet.
    Artikel 1 verbiedt racisme niet, het verbiedt discrimineren op basis van ras. Het gaat daarmee expliciet om handelen, discrimineren, wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht.

    De uitingsvrijheid beschermt juist ook zeer expliciet afwijkende uitingen, zelfs racistische.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s