The Revolution Will Be Tweeted

black-twitter-2-wideEr is een revolutie gaande en het heet Black Twitter. Dat Twitter een bijzonder en grensoverstijgend medium is, dat weten we inmiddels. De Arabische Lente was vast anders gelopen zonder. Het is ook een medium vol met idioten, gespuis en ander tuig. Tussen de updates over het avondmaal en selfies van beroemdheden die viral gaan is het fenomeen Black Twitter ontstaan.

Dat populaire cultuur steeds meer beïnvloed wordt door de stijl, humor en kunst van Afro-Amerikanen is een gegeven. Onder invloed van Hiphop hebben zwarte jongeren wereldwijd elkaar gevonden en hebben jongeren van alle etnische achtergronden een uitlaatklep gevonden. Op Twitter heeft dit geleid tot herkenbare en vaak humoristische kenmerken waarmee de groep zwarte jongeren zaken bespreekbaar maakt, bespot en razendsnel verspreidt. Het zijn vaak inside jokes die alleen door ingewijden in de cultuur volledig begrepen kunnen worden. Deze ingebeelde gemeenschap noemt men Black Twitter. Met haar oorsprong in Afro-Amerikaanse cultuur zijn er razendsnel afdelingen over de hele wereld ontstaan waartussen onderling feilloos gecommuniceerd wordt in universele taal van Hiphop en lokale ‘slang’ dat vaak overlappingen kent. Zelf volg ik de meest geweldige twitteraars uit de VS, Zuid-Afrika, Groot Brittannië, Malawi, Frankrijk, Nigeria, de Caraïben en ga zo maar door.

Het delen van grappen, herkenning zien in de ander en steun vinden in gelijkgestemden heeft ertoe geleid dat intelligente jongeren in de Afrikaanse diaspora ook kennis zijn gaan delen. Een gedeelde verontwaardiging over sociale misstanden en het besef dat zwarte mensen in Europa, in Amerika, in Azië, in Australië en zelfs in Afrika –het thuis continent- in dezelfde giftige verhouding staan tot de witte medemens, heeft gezorgd voor een direct en onmiskenbaar gevoel van verbondenheid. Met een wereldwijd medium voorhanden en direct contact met de mensen delen jong en oud ervaringen en inzichten. Afrikaanse literatuur, kunst en geschiedenis worden herijkt en gedeeld. Verworvenheden van onze profeten & leiders die massaal het zwijgen zijn opgelegd in de 20ste eeuw worden nu gretig gedeeld. De mythe van fysieke politieke dekolonisatie wordt verworpen en kenmerken van de vasthoudendheid van kolonisatie in gewijzigde vorm worden blootgelegd. Niet langer is ontwikkelingshulp vanzelfsprekend en automatisch in het belang van een Somalië of een Sudan, of Rwanda. Ook ‘hulporganisaties’ en ‘vrijwilligers’ worden met argusogen bekeken en de motieven kritisch beoordeeld. De weg naar dekolonisatie van de geest is hervonden nu de gecoördineerde deconstructie van zwarte bewegingen door overheden in de jaren 70 en 80 overwonnen wordt; steeds vaker is men ‘on-apologetically black’. Niet integratie en conformering naar westerse standaarden is het doel, maar het herintroduceren van oude en het ontwikkelen van nieuwe, eigen, Afrikaanse standaarden.

Persoonlijk heb ik in de afgelopen 4 jaar (mede ook door de opkomst van een steeds sterker wordende en door Twitter verbonden Afro-Nederlanders) ontzettend veel geleerd van deze ontwikkelingen. Uitgangspunten zoals integratie, Nederlanderschap en het eigen zelfbeeld zijn rigoureus aan verandering onderhevig. Niet langer laat ik irrationele en racistische angsten van wit Nederland mij sturen. Niet ik moet veranderen maar zij en of zij dat doen is hun probleem. Zodra zij echter dit probleem in mijn levenssfeer willen introduceren zullen zij tot de ontdekking komen dat de fluwelen handschoenen zijn ingeruild voor iets gelijkend aan boksbeugels. Het zit namelijk zo: ik geloofde in onzin.

Ik geloofde namelijk dat als ik maar goed genoeg Nederlands sprak men verder zou kijken dan mijn uiterlijk en betreurenswaardige afkomst. Immers, als Antilliaan in Nederland wordt je steevast verwezen naar de onderste regionen van de maatschappij. Een opmerking over bolletjesslikkers, tienermoeders of taalvaardigheid is nooit ver weg. En dient je te herinneren aan de superioriteit van de ander. Ondanks alle vermeende solidariteit ervaar ik, ervaren wij Antillianen, dit nog steeds. Hoe aangepast je ook bent, de eerste kennismaking met de ouders van een Nederlands vriendinnetje is even slikken altijd. Vaak weet de dochter niet eens van mogelijke bezwaren die er leven of die geuit worden in een luidruchtige stilte en in de lichaamstaal. Een Marokkaanse vriend is je beste mattie en jullie versieren samen meiden, maar je zult nooit goed genoeg zijn voor zijn zus, nicht of willekeurige stamgenote. Of de Surinamer die en passant grapt over de ‘domme’ Antillianen zodat ik niet vergeet: ik kan wel slimmer zijn, of beter Nederlands spreken dan hij; als volk hebben zij een streepje voor, zij zijn beter aangepast. Er zijn legio voorbeelden hiervan en Antillianen reageren op verschillende wijzen. De één verwerpt zijn afkomst, verhuist naar een blanke wijk en verfoeit alles wat Antilliaans is. Meet zichzelf een Surinaams accent aan en paradeert als een pauw bij Antilliaanse gelegenheden. Hij heeft het gemaakt. De ander die daarvoor de capaciteiten, kansen of wil ontbreekt beseft zijn of haar isolatie en versterkt deze; ‘Als zij mij niet moeten en van het slechtste uitgaan zal ik hen eens laten zien wat slecht is’ is de gedachte. Criminaliteit en agressiviteit worden (on)bewust verheerlijkt en als afweermechanisme gebruikt. Tussen deze twee polen kunnen alle gradaties gevonden worden.

In mijn tijd hier in Nederland heb ik tussen beide posities geschipperd. In mijn puberjaren resulteerde dit in een afkeer van de maatschappij en het zoeken van een toevlucht in snel crimineel geld en statusverhogende activiteiten en levensdoelen. Een eerste serieuze kennismaking met Justitie deed mij op mijn 19de een ander pad te kiezen. Het roer ging 180 graden om. De daaropvolgende 10 jaar werkte ik mij, met vallen en opstaan, op van MBO niveau 2 naar een Universitaire propedeuse van de meest vooraanstaande rechtenfaculteit van Nederland.

In die periode was ik er van overtuigd dat als ik voldoende inzet toonde en de kansen greep die dit land biedt, dat dat de oplossing was voor het gevoel van niet goed genoeg zijn voor deze samenleving. Demonstratief liet ik mijn dreads groeien om mijn overleden oom te eren -die veel te jong aan de druk van deze maatschappij ten onder ging- en aan te tonen dat het idee dat men had bij het zien van mij met mijn dreads gegrond was in vooroordelen. Ik sprak immers netjes, ben hoogopgeleid en werk ook nog eens daarnaast voor de gemeente. Echter, witte mensen doen afstappen van hun xenofobische en racistische tendensen is niet iets wat ik, of anderen, kunnen bewerkstelligen, dat moeten zij zelf willen en zelf energie in steken. En energie ergens in steken doen mensen alleen als zij daar het nut van inzien. Het idee dat zwarte mensen inferieur zijn is helaas nog steeds diep gegrift in de psyche van de kolonisator en gekoloniseerde. Zo diep dat ondanks herhaaldelijke weerlegging van deze overtuiging, door anderen of door verlichte geesten uit de eigen groep zelf, massaal verworpen wordt. Zij worden niet benadeeld door de gevolgen van hun daden en waar dit wel gebeurt ligt de oorzaak bij de ‘vreemdeling’. Dat de vreemdeling door dezelfde maatschappij als zij geschapen wordt impliceert een gedeelde verantwoordelijkheid met de vreemdeling, een conclusie dat door grote aantallen pertinent van de hand gewezen wordt. Terugblikkend denk ik, wat een verspilde moeite en energie om in anderen te steken in plaats van in mijzelf.

De kern van mijn overwegingen vandaag de dag zit ook daarin. Verspilde moeite, investeer in jezelf. Ik verwerp de gedachte dat ik een ‘buitenlander’ ben in de zin van dat ik minder recht zou hebben op de verworvenheden van Nederland, of dat deze rechten afhankelijk zijn van mijn opstelling ten aanzien van deze maatschappij. Net als autochtone Nederlanders hebben mijn voorouders gezwoegd en gezweet, en zijn zij gestorven voor de Nederlandse staat. Mijn geboorte nationaliteit is Nederlands en als ik besluit de Hakkelaar als lichtend voorbeeld te nemen doet dat niet af aan mijn recht te verblijven in dit land. Zij het in vrijheid of detentie. Mijn huidskleur en/of geboorteplaats Curaçao rechtvaardigen geen afwijkende behandeling. Als geboren handelaren en VOC adepten moet het begrip Koop is Koop niet vreemd in de oren klinken. Jullie hebben de slaven gehaald, gekocht en verkocht. Hele kolonies zijn verhandeld. Nou, dit is wat je gekocht hebt. Dat economische ontwikkelingen niet gelopen zijn zoals gehoopt en de voordelen weggeëbd zijn, pech. Een erfenis is zowel de lasten als de baten.

Tegelijkertijd accepteer ik nu pas dat ik anders ben en dat dat oké is. Men zegt dat een mens die zijn geschiedenis niet kent verloren is. Nu ik mijn geschiedenis -de gestolen en ontkende geschiedenis van Afrika- EINDELIJK leer kennen, weet ik EINDELIJK wat ik miste. Het idee dat iedereen die ook maar enigszins op jou lijkt nooit tot iets significant gekomen is om trots op te zijn kan verlammend werken. Daarom ben ik zo blij met wat ik leer en kan ik vaak niet wachten om het te delen. Ik kan nu al niet wachten om mijn zoon en mijn nichtje te introduceren tot de keizerrijken van Songhai en Ghana, of de ruïnes van Great Zimbabwe, of de door de Arabieren en Islam verdrongen cultuur van de Swahili. Ik kijk er naar uit om de sprankeling in hun ogen te zien die ik zelf ervaren heb. Ik hoop dat de ontwikkeling die in gang gezet is met Black Twitter, die van onderlinge verbondenheid in de Afrikaanse diaspora, voortgezet wordt en dit effect verspreidt. Ontwikkelingen in Zuid Afrika zoals #RhodesMustFall en in de Verenigde Staten #BlackLivesMatter tonen aan dat wij als Afrikanen, als zwarten, als ‘nikkers’, tegen dezelfde mechanismen aanlopen van Witte Suprematie. Dit is voor mij vanzelfsprekend: Europese vorstenhuizen, adel en gegoede burgerij waren/zijn welbeschouwd een beerput van incestueuze relaties die over elkaar heen struikelden om als eerste te kunnen te plunderen, moorden en verminken. Allemaal gerechtvaardigd door duivelachtige religieuze praktijken en pseudowetenschap die het aandeel van Afrikanen in de wereldgeschiedenis trachtten te ontkennen, of zelfs uit te wissen. De miljoenen tonnen aan omgesmolten edelmetalen kunstvoorwerpen, de vernietigde bouwwerken, de aanhoudende genocides… Hoeveel kennis is er niet verloren gegaan door deze hebzucht en het economisch belang in het propageren van de vermeende inferioriteit van de Afrikaan.

Realisatie van dit alles heeft bij mij ervoor gezorgd dat ik anders naar zaken kijk inmiddels. Deelname aan blanke ruimtes is voor mij optioneel. Voor mij hoeft er geen diversiteitsbeleid gevoerd te worden. De instituties vol met briljante witte mensen die niet lijken te begrijpen wanneer zij uitsluiten of wanneer zij racistisch optreden, kunnen blijven wat zij zijn. De status quo wordt niet gehandhaafd door onbegrip bij hen maar door het vastklampen aan een superioriteitsideaal waaraan eigenwaarde wordt ontleent. Het streven van zwarte mensen om hier deel van te willen zijn ligt m.i. in de overtuiging (dan wel bewust of onbewust) dat wanneer iets bevestigd is door een witte het meer waarde heeft. Zelfs wanneer hier tegen geageerd wordt valt het op dat deze bevestiging is wat er indirect toch gezocht wordt. De vraag is, of nee, de eis is: accepteer mij. ‘Kijk wat ik kan, kijk wat ik NET ZO GOED als jij kan. Wil je mij nu niet eindelijk als gelijke zien?’ Dit is mij betreft energie de verkeerde kant op. Richting wit Nederland, om aan te passen, om te veranderen. Mensen echter hebben een afkeer van veranderen, vaak zelfs wanneer de onhoudbaarheid van hun positie klaarblijkelijk evident is. Integratie is dan ook in mijn optiek ongewenst omdat: 1. assimilatie is wat er eigenlijk verwacht wordt, het is nooit voldoende voor zij die zelf geen enkele verandering op zichzelf willen toepassen. 2. In verhouding tot de autochtoon zal ik daarmee altijd benadeeld worden. Het bevestigd mijn niet-Nederlanderschap. En 3. laat hen het eerst zelf voordoen op de stranden van Curaçao, goed voorbeeld doet volgen. Conformeren aan de blanke hegemonie en mijzelf acceptabel maken voor hen is dan ook geen streven meer. Het doel voor mij is wat verticale sociale stratificatie genoemd kan worden zoals Nederland dat gekend heeft met Verzuiling, niet horizontaal naar indeling van sociale klassen maar naar zuilen van sociale groepen. In plaats van het richten op het veranderen van de Nederlandse samenleving stel ik voor de energie te draaien en te richten naar binnen. Naar binnen, naar het innerlijk van het zwarte individu. Naar binnen, naar de welzijn van de diaspora. Educatie, voorlichting en verbondenheid realiseren onder zwarte mensen is wat gelijkheid zal effectueren met de witte mensen. De obstakels die er voor zwarte mensen zijn in de witte samenlevingen wereldwijd zullen er blijven en pas verdwijnen wanneer zij de effectiviteit verliezen voor diegene de hen opwerpen. De terugkeer naar racistische vitriool in de periode van crisis na een periode van groei en welvaart in de jaren 90 heeft mij daarvan verwittigd. Sommigen zullen hierin segregatie herkennen maar dat is het niet. Deelname aan de gecreëerde ruimtes voor zwart Nederland is namelijk net zoals bij de ruimtes voor wit Nederland open voor alle Nederlanders. Alleen wanneer wit Nederland hier een plek in wilt, opname in wilt, verwijzen wij deze vriendelijk naar de al aanwezige witte ruimtes. Het verschil tussen deelname en opname ligt in wie het discours in die ruimtes bepaalt.

In navolging van de uiterst capabele Zambiaanse econome Dambisa Moyo ben ik ervan overtuigd dat Afrika en Afrikanen op de eigen benen moeten staan, geen ontwikkelingshulp moeten willen maar investeringen moeten aantrekken. Wil het Westen niet, dan gaan we aan de slag met China. Met het streven op te stijgen naar een gelijkwaardig niveau. Ik trek een parallel hier. Niet trachten de instituties te bewegen ruimte te maken, maar elders zelf de ruimte te creëren. Natuurlijk, kennis is macht en de instituties in Nederland hebben veel kennis. Maar om daarvan kennis te nemen is opname erin niet vereist, slechts deelname. In plaats van te ageren tegen diversiteitsbeleid en discussies die gevoerd worden zonder dat de mensen waarover het onderwerp gaat een aandeel erin hebben, of slechts summier een aandeel, lijkt het mij voortvarender om elkaar op te bouwen. Door met elkaar de discussies aan te gaan, met elkaar de intellectuele ruimtes te creëren. Daarom begon ik dit verhaal met Black Twitter. Daar heb ik geleerd dat ik de droom van Martin Luther King jr. een mooie vind maar de geest van Marcus Garvey, Black Wall Street en Malcom X veel meer resoneerden. Daar leerde ik over Frantz Fanon, James Baldwin en Ida B. Wells. Zij spreken tot de verbeelding en hebben in mij een gevoel van intergenerationele overdraagbaarheid van verantwoordelijkheid ingeprent. Dekolonisatie is een interne aangelegenheid van de Afrikaanse diaspora en ik heb een verantwoordelijkheid daarin, al wordt deze interne aangelegenheid zwaar beïnvloed door externe factoren. Doch, ik stel dat alleen een versterking van de eigen intellectuele capaciteit door middel van collectieve kennisoverdracht gecombineerd met mobilisatie van, en kennisoverdracht aan de massa, achter het idee van internationale cross-culturele eenheid van de Afrikaan, zoden aan de dijk zet. Maar zoals Fanon betoogt, niet volgens het pad van de Europeaan:

“If we want to transform Africa into a new Europe, America into a new Europe, then let us entrust the destinies of our countries to the Europeans. They will do a better job than the best of us. But if we want humanity to take one step forward, if we want to take it to another level than the one where Europe has placed it, then we must innovate, we must be pioneers.”

Mijn overtuiging is dat dit inzicht niet alleen op macro maar ook op micro niveau moet worden toegepast. Afrikanen moeten zich niet spiegelen aan Europeanen, dit heeft desastreuze gevolgen. Van oorsprong matriarchale samenlevingen met gebalanceerde verhoudingen tussen man en vrouw zijn veranderd in uit balans geraakte patriarchale maatschappijen gericht op de religieuze verheerlijking van ‘de blanke man’ met Jezus als vandaaldrager. Culturele en spirituele mechanismen die homoseksuele relaties de ruimte boden binnen de samenleving en transseksuele individuen vaak zelfs verheven tot prominente en sturende figuren zijn verloren geraakt of gemarginaliseerd. Wat ooit een verrijking was is nu een probleem. Christelijke en Islamitische waarden worden nagestreefd terwijl zij die het opgelegd hebben inmiddels zelf er amper naar omkijken en het met de voeten treden. Ook democratische verworvenheden van het Westen zijn niet één op één overdraagbaar naar de Afrikaanse situatie. De Afrikaanse Unie naar model van de Europese Unie zal nooit zo effectief zijn als de EU, niet omdat Afrikanen niet kunnen samenwerken maar omdat de grondslagen voor de natiestaten volledig anders zijn. De liniaal rechte grenzen zijn arbitrair, niet door de eeuwen heen onderling door de Afrikaanse volkeren verworven en veroorzaken onnodige spanningen. Een unie zal op andere gronden, zoals regionale etnische verbanden, gevormd moeten worden. Zoals ik al zei, Afrikanen moeten zich niet spiegelen aan Europeanen maar duiken in de eigen geschiedenis om te redden wat er te redden valt en om een nieuwe geschiedenis vorm te kunnen geven. Ook hier in Nederland.

black-wall-street

Advertisements

Een gedachte over “The Revolution Will Be Tweeted

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s